sobota, 20 października 2012

ZBIERAJĄC METEORYTY... (19)


XVII – Gdzie szukać – Victoria.

Kiedy już masz odpowiednią wiedzę i wyposażenie, kiedy już wiesz, czym się różnią meteoryty i tektyty od kamieni polnych, kiedy już skompletowałeś cały niezbędny sprzęt techniczny – musisz podjąć decyzję, na jakim terenie będziesz prowadził swe poszukiwania.
Rozmawiając z mieszkańcami tego terenu możesz uzyskać interesujące Cię informacje i wybrać odpowiedni teren. Rolnicy i farmerzy zazwyczaj doskonale znają teren i jego historię, i często przejeżdżając przezeń rejestrują wszelkie zmiany. Miejscowe władze, muzea czy zbieracze także mogą pomóc Ci swymi informacjami.
PAMIĘTAJ – przestrzegaj prawa do własności prywatnej i zawsze poproś o zezwolenie na poszukiwania na terenie prywatnym. Tereny rezerwatów i parków narodowych w różnych stanach Australii i innych krajach też mają swe specyficzne prawa dotyczące zbierania meteorytów na ich terenach. Pamiętaj, by zapoznać się z nimi, by nie mieć potem kłopotów.


VICTORIA
Stan Victoria jest doskonałym miejscem do poszukiwania tektytów. Odkryto tam także kilka meteorytów. [21]

Meteoryt Cranbourne (VIC.)
 W tej miejscowości znaleziono dwa meteoryty żelazo-niklowe o masie 3,5 i 1,5 tony w 1853 roku. Pierwszy z nich został sprzedany do British Museum w 1861 roku. Mniejszy – półtoratonowy – jest wystawiony w Muzeum Stanu Victoria w Melbourne.
Wszyscy mówili o 12 meteorytach, które znaleziono na tym terenie leżącym w niemal prostej linii pomiędzy Beaconsfield a Langwarrin – patrz mapka. [22]
Meteoryty z Cranbourne są gruboziarnistymi żelazistymi oktohedrytami składającymi się z następujących pierwiastków: Fe – 92%, Ni – 6,5% i maja gęstość zawartą pomiędzy 7,46 a 8,12. Łatwo korodują jeżeli wystawi się je na działanie atmosfery.
Zdecydowana większość pól meteorytowych leży na terenach prywatnych i wymaga to zezwolenia właścicieli na poszukiwania.

TABELA 2 – Meteoryty Cranbourne.

Lp.
Masa (t)
Rok znalezienia
Aktualne miejsce składowania
1
3,5
1853
British Museum, Londyn (GB)
2
1,5
1853
Muzeum Stanu Victoria, Melbourne (AUS)
3
0,0068
1857
???
4
1,25
1923
Muzeum Stanu Victoria, Melbourne (AUS)
5
0,356
1923
Energy & Minerals Dept., Melbourne (AUS)
6
0,0405
1928
Energy & Minerals Dept., Melbourne (AUS)
7
0,153
1923
Uniwersytet Melbourne (AUS)
8
0,0236
1923
Energy & Minerals Dept., Melbourne (AUS)
9
0,075
1876
Podzielony – znajduje się w kilku miejscach.
10
0,914
1886
Muzeum Stanu Victoria, Melbourne (AUS)
11
0,762
1903
U.S. National Museum, Waszyngton (USA)
12
0,023
1982
Biuro Municypalne, Cranbourne (AUS)

 Zainteresowanego Meteorytem Cranbourne Czytelnika odsyłam do dokumentacji hrabstwa Cranbourne zatytułowanej „A History of the Cranbourne Meteorites”.
Modele i repliki Meteorytów Cranbourne  są wystawione na widok publiczny w parku na obrzeżach Cranbourne.

Meteoryt Murchison (VIC.)
Pierwsza historyczna wzmianka o Meteorycie Murchison (spadł w dniu 28 września 1969 roku) pochodzi od Davida A. J. Seragenta, a dokładniej z jego książki pt. „The Murchison Meteorite”.
„Kulę ognia” zauważono zanim deszcz meteorytów spadł na tereny wschodniego Murchison w kierunku na północ. Na polu meteorytowym Meteorytu Murchison znaleziono ponad 100 kg kamieni z nieba. Elipsa rozrzutu meteorytu miała 11 km długości i 3 km szerokości. Meteoryt ten jest chondrytem węglistym i ma ogromną ważność dla nauki, bowiem zawiera on takie komponenty, jak aminokwasy, które są identyczne z tymi, jakie zawierają organizmy żywe na Ziemi! Poza tym znaleziono wiele innych związków organicznych i nawet maleńkie diamenciki!...  [23-25]

Meteoryty ze stanu Victoria.

TABELA 3 – Meteoryty wiktoriańskie.

Nazwa
Klasa
Rok odkrycia
j
l
Lismore
IIIa
1959
35º 57’ S
143º 20’ E
Bendock
Pal
1898
37º 09’ S
148º 55’ E
Cranbourne
IA
1854
38º 06’ S
145º 18’ E
Dimboola
H5
1944
36º 30’ S
142º 02’ E
Kulnine
L6
1886
34º 09’ S
141º 47’ E
Murchison
CM2
1969
36º 37’ S
145º 12’ E
Oberon Bay
LL6
1962
39º 04’ S
146º 21’ E
Yarroweyah
IIA
1903
35º 59 S
145º 35’ E
Wedderburn
IIICD
1951
36º 26’ S
143º 38’ E

a

czwartek, 11 października 2012

ZBIERAJĄC METEORYTY... (18)


XVI – Pola meteorytowe.

Meteoryty spadają równomiernie na całą powierzchnię Ziemi i znajdują się ona na każdym jej obszarze, jednakowoż mamy większe szanse na znalezienie ich na znanych i oznaczonych polach meteorytowych. Pola meteorytowe i tektytowe są dobrze udokumentowane i większość materiału znaleziona przez uczonych, zbieraczy i miejscową ludność została zebrana z tych obszarów, tym niemniej pozostało tam jeszcze mnóstwo materiału meteorytowego do zebrania.

Współrzędne geograficzne podaje się zawsze dla każdego znaleziska, co daje nam ogólne pojęcie o obszarze pola meteorytowego.

Obszary, na których nie ma wegetacji są łatwe w eksploracji. Podobnie na obszarach, gdzie ma miejsce silna erozja, albo gdzie górna warstwa gleby została usunięta też są łatwe do przeszukania. I tak np. po silnych, ulewnych deszczach woda odkrywa nowy materiał meteorytowy. Przeszukiwać należy także suche jeziora, wydmy i obszary pustynne. Mapy tych terenów są ogólnie dostępne, a na wielu zaznaczono pozycje dawniejszych odkryć. [20]




a

wtorek, 9 października 2012

ZBIERAJĄC METEORYTY... (17)


XV – Detektory metalu.

Detektory metalu mogą wykrywać ukryte meteoryty żelazne lub inne, pod warunkiem, że zawierają one żelazo. Można poszukiwać nimi metali do głębokości 45 cm.

Wiele detektorów metali w zależności od ich częstotliwości roboczej mogą penetrować głębiej, ale nie wychwytują mniejszych kawałków metalu, inne zaś są czułe nawet na najmniejsze cząstki metalowe, ale nie penetrują głęboko. Istnieją jednak i takie, które wykonują doskonale obie te czynności. Ich koszt wynosi od 50 do 600,- USD i więcej.[1] Niestety, detektory te reagują także na wszelkie metalowe przedmioty, jak np. gwoździe, druty, przewody elektryczne, metalowe pojemniki, puszki, itd. itp. – co szczególnie daje się we znaki w zamieszkałych rejonach kraju. A zatem:

1.       Jeżeli spodziewamy się znaleźć metalowe meteoryty, detektory metalu są nam niezbędne w poszukiwaniach. [18, 19] I na koniec:

2.      Pojazdy – najlepszymi pojazdami do poszukiwań meteorytów w buszu czy na pustyni są samochody terenowe z napędem 4W.

a



[1] W Polsce ceny te, wg katalogów z 2003 roku, kształtują się w granicach 800 – 8.000,- PLN i więcej.

poniedziałek, 8 października 2012

ZBIERAJĄC METEORYTY... (16)


XIV – Wyposażenie do poszukiwań w terenie.

Im jesteś lepiej wyposażony, tym masz większe szanse na to, że twoje poszukiwania zakończą się sukcesem. Polecam zatem kilka uwag praktycznych:

1.       Zaopatrz się w mapę rejonu poszukiwań – może to być dobrze znany rejon poszukiwań lub całkiem dziewiczy pod tym względem.
2.      Musisz wiedzieć, czego szukasz, innymi słowy mówiąc, musisz wiedzieć, jak wyglądają meteoryty. Większość z nich ma właściwości magnetyczne – jedne silniejsze, inne słabsze. Większość posiada specyficzny wygląd swej powierzchni.
3.       Silny magnes jest przydatny zarówno do zbierania i do oznaczania. Kompas także może wskazywać metal.
4.      Pożytecznym jest szkło powiększające w celu dokładniejszego zbadania powierzchni próbki czy jej przełomu.[1]
5.      należy również mieć niewielkie pojemniki na próbki oraz etykiety do ich oznakowania.
6.      Wskazane jest mieć także przyrządy chemiczne i odczynniki do badania próbek. Podstawowy skład, to: kwas solny – HCl, amoniak – NH4OH, test na obecność niklu w próbce, palnik Bunsena i probówki ze szczypcami.

a



[1] Dobre są także niewielkie, przenośne mikroskopy Brinella. 

niedziela, 7 października 2012

ZBIERAJĄC METEORYTY... (15)


XIII – Zbieranie meteorytów.

Meteoryty są namacalnym dowodem istnienia materialnego Wszechświata wokół nas. One wskazują nam na rodzaj materii w przestrzeni kosmicznej i pomagają nam lepiej zrozumieć początki Układu Słonecznego.
Wydobycie meteorytów spadłych na Ziemię jest wysoce pożądane, ale nie pozbawione trudności.
Mikrometeoryty – jak już powiedziałem – można znaleźć przeszukując uważnie pyły i kurze pokrywające dachy i osadzające się w rynnach, albo z samolotów wyposażonych w urządzenia wychwytujące je.[1] Przy pomocy magnesu można bardzo łatwo wychwycić metaliczne cząstki meteorytowego pochodzenia. Badanie mikroskopowe pomaga odnaleźć niemetaliczne mikro-odłamki meteorytowe. Tkwią one masowo w kurzu i pyle.
Większe meteoryty można znaleźć w zorganizowanych poszukiwaniach w terenie, a zwłaszcza na polach meteorytowych, czyli obszarach, o których wiadomo, że w przeszłości spadły na nie meteoryty.




a



[1] Także z rakiet meteorologicznych i balonów stratosferycznych.